Web sitesi için teklif isteyen firmalar genelde ilk olarak aynı şeye şaşırır. Aynı site için bir yerden çok düşük, bir başka yerden kat kat yüksek fiyat gelir. Biri birkaç günde hallederiz der, bir diğeri haftalara yayılan bir iş planı çıkarır. Hangisi doğru, aradaki fark nereden geliyor?
2001'den beri Ankara'da web siteleri tasarlıyoruz. Bu yazıda web sitesi fiyatlarını neyin belirlediğini, ucuz tekliflerin hesabının neden tutmadığını ve yapay zekanın bu hesapta nerede durduğunu kendi tecrübelerimizle anlattık. Rakam vermiyoruz, çünkü her sitenin rakamı ayrıdır. Ama rakamın nereden geldiğini bilirseniz önünüze gelen her teklifi kendiniz değerlendirebilirsiniz.
1. Fiyatı Sayfa Sayısı Değil, Sayfa Çeşidi Belirler
Teklif isteyen firmaların neredeyse hepsi önce "kaç sayfa" sorusuyla gelir. Oysa emeğimizi asıl harcadığımız yer sayfa sayısı değil, kaç farklı sayfa tasarlayacağımızdır.
Yüz ürününüz olabilir ama yüz ürün sayfasının hepsi tek bir ürün sayfası tasarımından çıkar. Anasayfa, kategori sayfası, ürün sayfası, kurumsal sayfalar, blog ve iletişim sayfalarının ise her birini ayrı ayrı tasarlıyoruz. Bu yüzden beş farklı sayfa çeşidinden oluşan yüz sayfalık bir site, on farklı tasarım isteyen on beş sayfalık bir siteden daha kısa sürebilir. Dünyadaki ajanslar da fiyatı sayfa adedine göre değil, sayfa çeşidine göre çıkarıyor.
Teklif isterken "kaç sayfa" yerine "sitemde kaç farklı sayfa çeşidi olacak" diye düşünürseniz, hem doğru fiyatı daha kolay alırsınız hem de gelen teklifleri birbiriyle karşılaştırabilirsiniz.
2. Fiyatı Belirleyen Diğer Kalemler
Sayfa çeşidinin yanında sitenizin süresini ve fiyatını belirleyen başka kalemler de vardır. Teklif alırken bunların hangisinin işin içinde olduğunu bilmek, sonradan çıkacak sürprizleri baştan önler.
- İçerik çeşitleri: Düz yazılardan oluşan bir sayfa ile tabloların, galerilerin, videoların ve filtrelenen ürün listelerinin olduğu bir sayfa aynı emeği istemez. Aynı sayfada duran iki farklı içerik çeşidi, iki ayrı iş demektir.
- Modüller ve işlevler: Üyelik sistemi, bayi girişi, çok dilli yapı, ödeme altyapısı, hesaplama araçları, muhasebe ya da kargo entegrasyonu gibi her işlev ayrı bir kalemdir. Örneğin e-ticaret sitelerinde bankanın sanal POS altyapısını sitenize entegre etmek, tasarımın dışında ayrıca zaman ayırdığımız bir iştir.
- Revizyon turları: Teklifimize kaç tur düzeltmenin dahil olduğunu baştan yazıyoruz. Bu hem sizi hem bizi korur. Sınırı belli olmayan revizyon, sonu belli olmayan bir iş demektir.
- Görseller: Fotoğraf çekmiyoruz, elinizdeki fotoğrafları siteye uygun hale getiriyoruz. Dekupe, renk ve rötuş düzeltmesi, gerekirse hazırladığımız 3D görseller ya da yapay zekayla ürettiğimiz görseller ayrı birer kalemdir. Yapay zekayla ürettiğimiz görselleri de eskiden stok fotoğraf sitelerinden aldığımız resimler gibi kullanıyor, sonra Photoshop'ta düzeltip tasarıma oturtuyoruz.
- Metinler ve ürün bilgileri: Sitenin metinlerini ve ürün bilgilerini sizden alıyoruz. Bunlar zamanında gelirse siteniz de zamanında yayına çıkar.
- Siteyi kendiniz yönetecek misiniz: Siteyi sonradan kendiniz güncelleyecekseniz, yönetim panelinin ve içerik alanlarını buna göre hazırlıyoruz. Ürün eklemenin, fiyat değiştirmenin, haber yayınlamanın kolay olduğu bir panel ayrı bir emektir ama sonraki yıllarda size en çok zaman kazandıran kalem de odur.
- Mobil görünüm: Bugün bütün siteler telefonda açılıyor, yani mobil uyumlu olmak artık bir fark değil. Asıl fark, sitenizin telefonda bir uygulama kadar rahat kullanılabilmesidir. Mobil duyarlı web tasarımında menüleri, butonları ve formları telefona göre ayrıca tasarlıyoruz.
3. Fiyatı Aslında Harcanan Mesai Belirler
Saydığımız her iş belli bir mesai ister. Sitenizin fiyatı da aslında bu mesailerin toplamıdır. Biz de bu işten geçimini sağlayan bir firmayız, harcadığımız mesainin karşılığını almak istememizde yanlış bir şey yok. Ama bizde açılış ücreti ya da taban fiyat gibi bir hava parası yoktur. Hangi iş kaç gün sürüyorsa teklifinize o kadarı yansır.
Bu yüzden iki firmanın fiyatı arasındaki farkı anlamanın en kolay yolu, iki teklifte de işin kaç gün sürdüğüne bakmaktır. Bir firma beş günde bitireceğini söylüyorsa ve diğeri beş hafta diyorsa, ikisi büyük ihtimalle aynı işe fiyat vermiyordur.
4. Ucuz Web Sitesi Neden Pahalıya Patlar?
Orta boy bir e-ticaret sitesi, bütün sayfaları ve mobil görünümleriyle birlikte en az 20 gün sürer. Üstelik aynı sayıda ürünü olan iki e-ticaret sitesi bile aynı iş değildir. Diyelim ki iki sitede de 100 ürün var. Birinde 100 ürünün hepsi aynı ürün sayfası tasarımını kullanıyor, bu tek bir tasarım demektir. Ötekinde 10 ürün için ayrı ayrı tanıtım sayfası hazırlanıyor, kalan 90 ürün ortak bir sayfayı kullanıyor, bu da 11 ayrı tasarım demektir. "Filanca e-ticaret sitesini şu kadara yapıyormuş" diye karşılaştırırken iki sitede de 100 sayfa var gibi görünür, ama arkasındaki tasarım işi bambaşkadır.
Ürün görselleri için de aynısı geçerlidir. Bir ürün fotoğrafına sadece basit bir renk ve ışık düzeltmesi yapmakla, üzerindeki tozuna kadar temizlemek aynı vakti tutmaz. 100 ürünün her birinde bu fark katlanır ve fiyatı çarpan bir kaleme dönüşür. Yani ikisi de e-ticaret sitesidir, ama biri neden daha pahalı diye sorarsanız cevabı bu farklardadır.
Geçenlerde önümüze gelen bir katalog teklifinde 64 sayfa için inanılmaz düşük bir fiyat verilmişti. Oysa 64 sayfalık bir katalog, tüm görselleri, içerik metinleri ve tabloları hazır olsa dahi en az 15 gün sürer. O fiyata yapan kişi işi en fazla 3 günde bitirmek zorundadır. 3 günde çıkan 64 sayfa ya hazır bir şablondur, ya bir yerden kopyadır, ya da yarımdır. (Katalog tarafını katalog tasarımı yaptırırken nelere dikkat etmelisiniz yazımızda ayrıntısıyla anlattık.)
Ucuz teklifler çoğu zaman aynı işi daha ucuza yapmaz, daha az işe fiyat verir. Teklifleri karşılaştırırken fiyatlara değil, her teklifin içinde neyin olduğuna bakın. Hangi sayfaların tasarlanacağı, hangi modüllerin dahil olduğu, kaç tur revizyon yapılacağı, mobil görünümün ayrıca düşünülüp düşünülmediği, hepsi teklifte yazılı olmalıdır.
Bir de şu soruları sorun:
Aldığınız fiyat faturalı mı? İki tarafı da koruyan bir sözleşme yapılıyor mu? Faturalı fiyat ile faturasız fiyat aynı şey değildir.
Her fiyatın altında bir de görünmeyen giderler vardır. Personel giderleri, tasarım ve yazılım programlarının lisansları, vergi, muhasebe, donanım, elektrik, internet, telefon ve burada sayamadığımız daha pek çok gider, bunların hepsi birer maliyet kalemidir. Oturmuş bir firmanın fiyatı bu giderlerin altında olamaz. Çok düşük bir fiyat duyduğunuzda, bu giderlerin bir yerden kesildiğini, vergi kaçırıldığını, işin çok ucuza çalışan Hintli tasarımcılara ya da harçlığını çıkarmaya çalışan bir öğrenciye yaptırıldığını düşünebilirsiniz.
Türlü hayallerle yaptırdığınız ve bir sürü süslü yalanla size ucuza satılan web sitenizde bir sorun çıktığında ya da beklediğiniz faydayı göremediğinizde, düzeltmek için ne o ajansı ne de ajansın iş yaptırdığı kişileri bulabilirsiniz. Zamanında sitesini düzeltmemiz için bize gelen pek çok müşterimize ne olduğunu sorduğumuzda cevaplar hep benzerdi: "Ucuzdu işte, kandık." "Ek para almadan düzeltmiyorlar." "Yapan adamı bulamadık, işten çıkmış." Bu da size çok pahalıya patlayabilir. İşte bu yüzden belli bir fiyatın altındaki her işe şüpheyle yaklaşın, çünkü o web sitesi işinizi daha da aşağı çekebilir.
5. Hazır Paketlerin Sonradan Gelen Masrafları
Hazır site paketleri ilk bakışta çok ucuz görünür. Ama aylık kira bedeli, ek modüller için ayrıca ödenen ücretler, tema ve eklenti lisansları, her küçük değişiklik için ayrıca istenen bedel derken, yıl sonunda bir bakmışsınız ucuz görünen fiyat 3 katına, 4 katına çıkmış. Yani hazır paketlerde size gösterilen fiyatla bizim vereceğimiz fiyatı karşılaştırmak, elmayla armudu karşılaştırmak gibidir. Çünkü biz sitenizin kesinlikle ihtiyaç duyacağı kalemleri teklifimize baştan dahil ediyoruz. İlk etapta ucuz bir fiyatla gel gel yapıp sonradan ek ücret istemiyoruz.
Bunun yanında alan adı, sunucu, güvenlik sertifikası ve yıllık güncellemeler gibi her sitenin zaten ihtiyaç duyduğu kalemler de vardır. Biz bunları genelde teklifimize dahil etmek yerine sizin almanızı teşvik ediyoruz. Çünkü bu hizmetleri bizim alıp size sunmamız ayrıca bir maliyet demektir. Alan adınızı, hosting hizmetinizi ve SSL sertifikanızı kendiniz alırsanız hem kontrol sizde olur, hem de maliyet biraz daha düşer. Teklif alırken sadece ilk ödemeye değil, sitenizin birkaç yıllık toplam maliyetine bakmak gerekir.
Ayrıca bu birkaç yıllık maliyeti aşağıda tutmanın bir yolu da düzenli bakımdan geçer. Bakılmayan bir site, otomatik bir güncellemeyle bir anda çalışmaz hale gelebilir. Bunun önüne geçebilecek teknik yeterliliğiniz varsa bakım anlaşmasına ihtiyaç duymazsınız. Ama yoksa, bir sabah sitenizin açılmadığını görürsünüz. Kimi arayacağınızı bilseniz bile, bu sefer de düzeltmek için sizden ayrıca ciddi bir para isteyebilirler. Bu miktar, düzenli bakım masrafından çok daha fazla olabilir. Bakımı bir nevi kasko gibi düşünün. Bakım anlaşmamız varsa, sitenizin ilk günkü hızını ve güvenliğini koruması için düzenli olarak zamanla eskiyen eklentileri yeniliyor ya da daha sade çözümlerle değiştiriyoruz. Bu düzenli bakım, sitenizin ömrünü uzatan ve sonradan çıkacak büyük masrafları önleyen işlerin başında gelir.
6. Yapay Zekayla Ücretsiz Web Sitesi Yapılabilir mi?
Yapılabilir. Bugün birkaç cümle yazarak dakikalar içinde bir web sitesi çıkaran araçlar var. Bir fikri denemek ya da kişisel bir sayfa açmak için bu araçlar işinizi görebilir. Ama müşterilerinize güven vermesi gereken bir firma sitesinde durum farklıdır.
Bu araçların çıkardığı siteler birbirine çok benzer. Bu araçlar aynı kalıpların üstüne sizin adınızı ve renklerinizi yerleştirir. Görsel kalitenin bir sınırı vardır, o sınırı aşmak için yine bir tasarımcının gözü gerekir. Çok güzel bir tasarım çıksa bile işinize yarayacak mı? Her yeni komutta sayfalar biraz daha farklı çıkar, her sayfada başka bir tasarım dili oluşur ve sitenizin görsel tutarlılığı kaybolur. Hadi, yapay zeka araçları gittikçe daha tutarlı çalışmaya başladı, siz de tutarlılığı sağladınız diyelim. Bu sefer de düzeltilmesi gereken yerleri, tasarımcı ya da yazılımcı olmadığınız için fark edemezsiniz. Logonuzun vektörel bir hali, kurumsal kimliğiniz, markanızın dili yoksa, yapay zeka bunları sizin yerinize bilemez. Üstelik ortaya çıkan tasarım sadece sizin zevkinize göre güzeldir. Bütün bu düzeltmeleri yapmak için binlerce ama binlerce düzeltme promtu yazabilecek sabrınız ve vaktiniz var mı?
Bir Tasarımcı Neleri Düşünür?
Bir tasarımcı ise sadece size değil, müşterilerinize, potansiyel müşterilerinize, hatta rakip tasarımcılara da güzel görünecek bir tasarım yapar. Bunu yaparken yıllardır edindiği tecrübeyle arka planda bir sürü soruyu düşünür. Bu tasarım ahlaki değerlere ters mi? Bu kadar yoğun renk kullanmak ziyaretçileri irite eder mi? Ziyaretçiler gerçekten buraya mı bakar? Yapay zekanın verdiği başlık anlamlı mı, yerleşim gerçekten mantıklı mı? Ürününüz ya da hizmetiniz için özel bir vurguya, özel bir görsele ihtiyaç var mı? Site ziyaretçisini en iyi nasıl yakalarız? Kullanılan renkler bile siyasi bir etki yaratabilir, biz bunlardan da kaçınırız.
Kendi Sitemizi Yapay Zekaya Sorduk
"15 dakikada siteniz hazır" diyen reklamları siz de görmüşsünüzdür. Biz de merak ettik ve aynı soruyu kendi sitemiz için yapay zekaya sorduk. Elimizde her şey hazırdı: yazılar, görseller, tasarım ve zaten çalışan bir site. Tek istediğimiz, aktay.net'i aynı tasarımla yeni bir altyapıda baştan yapmasıydı. Cevap 15 dakika değildi. En hızlı bir ayda, belki daha uzun sürede yapabileceğini söyledi. Çünkü işin asıl yükü yazmak değil, kontrol etmek. 200'e yakın sayfanın her birinin telefonda, tablette ve bilgisayarda doğru durduğuna bakmak, kayan bir boşluğu, eksik bir görseli, bozulan bir ayarı tek tek bulmak gerekiyor. Bunlara karar verecek olan da yine bir tasarımcının gözü.
Üstelik bu bir ay işin sadece bir kısmı. Hesabın içinde yeni bir tasarım yok, aynı tasarımı kullanacağız. Yeni görsel hazırlamak da yok, görseller zaten elimizde. Arka plandaki eklenti kontrolleri, sitenin hızını artıran ayarlar, Google kayıtları ve sosyal medya bağlantıları da bu hesaba dahil değil. Yapay zekanın bunları da yaptığını varsayalım. Hepsinin siteye tek tek işlenmesi yine ayrı bir iş. Basit, statik bir site deseniz bile bu işler kaç haftaya ve kaç yapay zeka kredisine mal olur?
SEO tarafı ise başlı başına bir iş. Yapay zeka bir sayfanın SEO'sunu bir dakikada yapıyormuş gibi görünür. Oysa önce rakipleri incelemeniz, insanların neyi nasıl aradığını araştırmanız gerekir. Sonra yazıları bu araştırmaya göre yeniden yazar, başlıkları ve içeriği değiştirirsiniz. Yapay zeka bu adımların her birinde yardımcı olur, ama her adımın kontrolünü yine bir insanın yapması gerekir. SEO'ya ayrılan vakit ciddi bir vakittir, siteyi tasarlamaya ve yazılımını hazırlamaya harcadığınız mesainin en az bir o kadarını da buna ayırırsınız.
Yapay zekayı biz de birçok işte kullanıyoruz, yazılarımızı da ona düzenletiyoruz. Elimizdeki araç ücretsiz bir sürüm de değil, en üst seviye modeli iki ayrı hesapla kullanıyoruz. Buna rağmen okuduğunuz bu yazı bile ancak iki günde tamamlanabildi. Şurayı değiştir, burayı düzelt, şu olmamış derken her paragrafa ayrıca elle müdahale ediyoruz. Tek bir blog yazısı iki gün sürerken 15 dakikada site hazırlayacağını söyleyenlere inananlara ancak başarılar dileyebiliriz. Denemek bedava. Pardon, o da aylık kotanız dahilinde, parayla. :))
Yapay Zekayla Çalışmak Hakkında Ne Düşünüyoruz?
Biz yapay zekayı tasarımı direkt kendisinden almak için değil, bir araç olarak kullanıyoruz. Yapay zekayla ürettiğimiz görselleri eskiden stok fotoğraf sitelerinden aldığımız resimler gibi kullanıyor, Photoshop'ta düzeltiyor ve sizin markanıza göre tasarladığımız sayfalara yerleştiriyoruz. Yani hibrit çalışıyoruz. Bu yüzden son zamanlarda teslim ettiğimiz tasarımlarda, yapay zeka işlerinde sık gördüğünüz garip detaylar çıkmıyor.
Tasarımcıların elini daldırıp hazır bir tasarım çıkardığı bir kova yok. Her siteyi işinize, konunuza ve vizyonunuza göre sıfırdan tasarlıyoruz.
Elbette vakti olan herkes bu araçları öğrenebilir. Peki bunları öğrenirken kendi işinize ayıracak vaktiniz kalıyor mu? Siz sitenizle uğraşırken bizden de sizin satışınızla ilgilenmemizi beklemiyorsunuz herhalde. Herkes kendi işine odaklanırsa işler daha sağlıklı yürür.
7. Sitenizin Bedelini Kendi Ürününüzle Hesaplayın
Bir web sitesinin size göre pahalı mı ucuz mu olduğunu anlamanın en doğru yolu, onu kendi ürününüzle hesaplamaktır. Hesap basit: sitenin bedelini, bir ürünü sattığınızda cebinize kalan paraya bölün. Çıkan sayı, sitenin kendini ödemesi için kaç ürün fazla satmanız gerektiğini gösterir. Diyelim ki bir sitenin bedeli, 100 ürün sattığınızda cebinize kalan paraya denk geliyor. Site size ayda fazladan 10 satış getiriyorsa, kendini 10 ayda öder. Sonrası kazançtır, üstelik site yıllarca çalışmaya devam eder. Hizmet satıyorsanız aynı hesabı kaç yeni müşteri gerektiğine bakarak yapın.
Müşterileriniz sizi artık önce internette arıyor. Ürünlerinizi düzgün anlatan, telefonda rahat gezilen ve güven veren bir site, satış ekibinizin gece gündüz çalışan bir parçası gibidir. Deponuzda bekleyen ürünler size zaten para kaybettirirken, onları en iyi şekilde anlatacak bir sitenin bedelini bu hesapla düşünmek gerekir.
8. Teslim Ettikten Sonra Ne Oluyor?
Sitenizin asıl hikayesi yayına çıktıktan sonra başlıyor. Yeni ürünler ekleyebilir, kampanyaları değiştirebilirsiniz. Bir şeyler bozulabilir, yeni bir bölüm eklemek isteyebilirsiniz. İşte o zaman karşınızda bir muhatap bulabilmek önemlidir.
Zamanla sitenizin işlevleri yetersiz kalmaya başlayabilir. Yeni özellikler ekletmek isteyebilir ya da sürekli bakım işleriyle uğraşmak zorunda kalabilirsiniz. Hele sürekli yenilik arayan, sitenize yeni şeyler eklemek isteyen bir profiliniz varsa, "bir kere site yaptırdık, artık her şeyi kendisi halleder" diye düşünmek sizi hüsrana uğratabilir. Ucuza geldi diye sevindiğiniz o işin baştan yapılması gerektiğini öğrenmek ise ayrı bir hayal kırıklığıdır. Bunu yaşamayın diye biz varız.
Arkanızda faturası, sözleşmesi ve muhatabı belli bir şirket olması, siteniz yayına çıktıktan sonra da kime ulaşacağınızı bilmeniz demektir. Teslim edip ortadan kaybolan biriyle çalıştıysanız ne demek istediğimizi biliyorsunuzdur. Siteniz sizde kalır ama ona bakan kimse kalmaz.
Biz işimizi tam yaparız, eksik gedik bırakmayız, sonuna kadar takip ederiz. Uzun yıllardır birlikte çalıştığımız firmalarla hala aynı masadayız. Çünkü sizin için yaptığımız tasarımların, özellikle web sitenizin işe yaraması ve güzel olması bizim işimize de çok olumlu katkılar sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Web sitesi fiyatları neden firmadan firmaya bu kadar farklı?
Çünkü çoğu zaman aynı işe fiyat vermiyorlar. Bir teklifte sayfaların hepsi ayrı ayrı tasarlanırken diğerinde hazır bir şablon doldurulur. Biri mobil görünümü, yönetim panelini ve revizyonları fiyata katarken diğeri bunları sonradan ayrıca isteyebilir. Teklifleri karşılaştırırken fiyatlara değil, içindeki kalemlere ve işin kaç gün süreceğine bakın.
Sitenizde neden fiyat listesi yok?
Çünkü her sitenin sayfa çeşidi, modülleri ve süresi farklıdır. Listeye yazacağımız her rakam ya sizin işinizden fazla ya da eksik olur. Bunun yerine ihtiyacınızı dinliyor ve işin kalemlerini tek tek yazdığımız bir teklif hazırlıyoruz.
Teklif almadan önce neler hazırlamalıyım?
Beğendiğiniz birkaç örnek site, sitenizde olmasını istediğiniz sayfa çeşitleri, ihtiyacınız olan işlevler (e-ticaret, üyelik, çok dil gibi) ve varsa logonuzun vektörel dosyası teklifi hem hızlandırır hem de netleştirir. Bunların hepsi hazır olmasa da olur, gerisini birlikte konuşuruz.
Siteyi sonradan kendim güncelleyebilir miyim?
Evet. Siteyi kendiniz yönetecekseniz yönetim panelini ve içerik alanlarını ona göre hazırlıyoruz. Ürün eklemek, fiyat değiştirmek ya da haber yayınlamak için bize ihtiyacınız kalmaz. İsterseniz bu işleri sizin yerinize biz de yapabiliriz.
Özetle
Web sitesi fiyatlarını sayfa sayısı değil, kaç farklı sayfa tasarlanacağı, sitenizde hangi işlevlerin olacağı ve bütün bunların kaç gün süreceği belirler. Ucuz teklif çoğu zaman daha az işe fiyat verir, hazır paketlerin masrafı sonradan gelir, yapay zeka ise tasarımcının yerini değil, elindeki araçlardan birinin yerini alır.
Ankara'da web tasarım hizmeti veriyoruz. İşinizi en doğru şekilde anlatan bir web sitesi yaptırmak istiyorsanız bizimle iletişime geçerek teklif alın.
